Welkom

Geen voer voor genealogen

Op het internet is te lezen, dat mijn website “brieven van den corput” door 292 personen is bezocht  ( stand van februari 2014).Van deze bezoekers heeft niemand de behoefte gevoeld zijn waardering of afwezigheid ervan in een cijfer  uit te drukken. Verbaast me dit  stilzwijgen? Nee, de uitstalling van vertaalde of samengevatte brieven was niet voor hen bedoeld. Zij betrof,  met een spaarzame uitzondering,  slechts deze Bredase  familie.  Het is aan de luimen van de historie en de verzamelwoede van een aangetrouwde familielid te danken,  dat haar correspondentie in de universiteitsbibliotheek van Heidelberg is bewaard. Op de vlucht voor het Spaanse gezag was deze illustere verzamelaar  met andere familieleden in het  begin van de 80-jarige oorlog , om precies te zijn in 1567, naar Duitsland uitgeweken. Zijn naam is Hendrik de Smet, medisch hoogleraar aan de universiteit van Heidelberg en lijfarts van de keurvorst. Ik was deze correspondentie in de jaren zestig van de vorige eeuw op het spoor gekomen, toen ik een proefschrift voorbereidde. Plichtsgetrouw bezocht ik op een goeie dag deze bibliotheek. De  moed zonk me in de schoenen, toen er  vijf dikke banden van folioformaat werden aangedragen. Tussen de duizenden brieven moest ik die van de familie vinden. Ter besparing van papier was  geregeld alles met een kriebelig handschrift volgeschreven. Nog voordat ik begonnen was, gaf ik de moed op en beperkte mij voorts  tot overzichtelijke bronnen .
Na het voltooien van mijn proefschrift ben ik uit wetenschappelijke nieuwsgierigheid op mijn schreden teruggekeerd. Begonnen in de jaren zeventig heb ik  met grote tussenpozen gewerkt aan het toegankelijk maken van deze correspondentie. De lezer zal in de brieven niet de “gewone mensen” tegenkomen. Zij hebben geen geschreven geschiedenis. Mijn briefschrijvers kwamen uit de klasse van bestuurders, de z.g. regenten, en zij hadden geen belangstelling voor het leven van het gewone volk. Door de goede voeding konden de mannen uit deze klasse voor die tijd oud worden. Vader Van den Corput werd 77 jaar, zijn zoon Bartholomeus ook 77 jaar, Niclaes  ongeveer 70, Johan 69  en Hendrik  ongeveer 61.  De oudste dochter Johanna werd ongeveer 55 jaar. De andere twee dochters haalden de veertig niet. Niet de slechte voeding maar het kraambed werden vele vrouwen van gegoeden huize noodlottig. De gemiddelde leeftijd van het gewone volk lag tussen de 30 en 40. En dan te denken dat vele mensen in ontwikkelingslanden ook niet veel ouder worden, alsof de tijd daar heeft stilgestaan! In de brieven wordt duidelijk de gezagsverhouding in het gezin  gedemonstreerd. De man is de baas. Zijn naam wordt in het huwelijksverband genoemd. Zijn echtgenote blijft dikwijls anoniem. In de brieven, aan hem gericht, doet men de groeten aan zijn “huisvrouw”.  Als het familiebelang het vereist, wordt de dochter “ van in de twintig” gekoppeld aan een vijftigjarige impotente man. De lezer wordt met alle facetten van het toenmalige leven in de kring van de regenten geconfronteerd: de dood in het kraambed als een wetmatigheid, de bemoeizucht van heel de familie bij het zoeken van een goede huwelijkspartner voor het meisje: “wij hebben nog niet besloten of het huwelijk mag doorgaan”, ruzie over de erfenis, drinkgelagen en strippoker in de Leidse studentenwereld…. . In feite is er in het levensgedrag van  mensen niet veel veranderd. De lezer moet maar zelf de conclusie trekken.

Pendelen tussen Heidelberg en Breda in de zestiende eeuw
 Dr A.J.M.Beenakker

Samengebracht zijn hier:

1. een artikel van de hand van Dr. A.J.M. Beenakker:
Generatieconflict in het gezin van Jan van den Corput (1492-1569) en
Anthonia Montens  (1509-1578), aangevuld met de beschrijving van het archief
van de familieVan den Corput,

2. het is nu een jaar later:
een critiek op de houding van het gemeentearchief van de stad Breda,

3. circa 200 brieven tussen 1562 en 1584 van de familie Van den Corput,
bewaard in de universiteitsbibliotheek van Heidelberg.

4. brieven vanaf 1585 van de familie Van den Corput,
bewaard in de universiteitsbibliotheek van Heidelberg.